Pasy bezpieczeństwa w każdym pojeździe – apel Policji Lubuskiej
Dlaczego pasy trzeba zapinać zawsze, także na krótkich trasach i w autobusie? Wyjaśniamy działanie pasów, przepisy art. 39 Prawa o ruchu drogowym i wyjątki.
Obowiązek zapinania pasów bezpieczeństwa w każdym pojeździe wynika z art. 39 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym z 20 czerwca 1997 roku i dotyczy zarówno kierowcy, jak i każdego pasażera.
Policja Lubuska przypomina, że pas to najprostszy element ochrony, jaki mamy w samochodzie, a jego skuteczność zależy od tego, czy jest zapięty przez cały czas jazdy. Poniżej wyjaśniamy, jak działa pas, kogo dotyczy przepis i dlaczego argument o „krótkiej trasie” nie zmienia sytuacji.
Jak działają pasy bezpieczeństwa?
Pas bezpieczeństwa ma dwa podstawowe zadania: utrzymuje człowieka w prawidłowej pozycji na siedzeniu oraz ogranicza skutki nagłego hamowania i zderzenia. Bez niego pasażer, który w chwili hamowania nie jest przytrzymany, zostaje wyrzucony do przodu, co w praktyce oznacza uderzenie w deskę rozdzielczą, fotel przed sobą lub innego uczestnika podróży.
Pasy nie działają w izolacji. Współpracują z poduszkami powietrznymi, które są projektowane z myślą o osobie właściwie przypiętej. Poduszka rozkłada siłę uderzenia na większą powierzchnię ciała, ale tylko wtedy, gdy kierowca lub pasażer znajduje się w odpowiedniej pozycji.
Dlaczego samochód hamuje szybciej niż człowiek?
Policja zwraca uwagę na prostą zależność fizyczną: samochód zatrzymuje się szybciej niż osoba w nim siedząca. Ciało, które nie jest przytrzymane, kontynuuje ruch z dotychczasową prędkością. Pas bezpieczeństwa jest więc elementem, który wyrównuje tę różnicę i przenosi siły na mocniejsze części ciała, a nie na głowę czy klatkę piersiową.
Czy obowiązek zapinania pasów dotyczy każdego pasażera?
Tak. Przepis obejmuje kierujących i pasażerów pojazdów wyposażonych w pasy bezpieczeństwa. Zatem obowiązek nie kończy się na fotelu kierowcy: dziecko na tylnej kanapie, dorosły siedzący z tyłu czy osoba na siedzeniu pasażera z przodu muszą być przypięte.
Jak wygląda sytuacja w autobusie?
Przepis dotyczy również autobusów, co bywa mniej oczywiste dla podróżnych. Pasażer, który nie jest zapięty, może zostać przemieszczony podczas gwałtownego manewru i uderzyć w wnętrze pojazdu lub w inną osobę. Dlatego warto zapiąć pas także wtedy, gdy wsiadamy do autokaru na dłuższą wyprawę lub do busa na krótki odcinek.
Krótka trasa to nie wymówka
Najczęstsze tłumaczenia kierowców to „jadę tylko kawałek” i „jadę ostrożnie”. Policja zwraca uwagę, że właśnie takie przekonania prowadzą do rezygnacji z zapięcia pasa. Tymczasem zdarzenia drogowe nie wybierają długości trasy, a ostrożność kierowcy nie kontroluje zachowania innych uczestników ruchu. Zapięcie pasa trwa kilka sekund i nie wymaga żadnego wysiłku, więc koszt jest minimalny, a potencjalna korzyść dotyczy każdej jazdy.
Jak zapiąć pas i sprawdzić, czy działa poprawnie?
- Usiądź całkowicie oparty o oparcie fotela, bez garbienia się.
- Przeprowadź pas przez biodro i klatkę piersiową, tak by taśma nie biegła po szyi ani nie leżała na brzuchu.
- Zatrzaśnij klamrę i sprawdź, czy taśma nie jest skręcona.
- Przed ruszeniem upewnij się, że wszyscy pasażerowie również są zapięci.
Co to oznacza dla Ciebie?
Przepis nie zależy od tego, jak daleko jedziesz ani jak doświadczonym jesteś kierowcą. Każdy pasażer w samochodzie i autobusie ma obowiązek korzystać z pasa, a kierowca odpowiada za to, by w jego pojeździe nikt nie jechał niezapięty. Wyjątki przewiduje ustęp 2 art. 39, więc warto znać ich treść, zanim uznamy, że dana sytuacja nas dotyczy. W praktyce najprostsza zasada brzmi: pas zapinamy zawsze, bo pasy pasują każdemu.
Najczęstsze pytania
Czy obowiązek zapinania pasów dotyczy także pasażerów?
Tak. Przepis art. 39 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym obejmuje zarówno kierujących, jak i pasażerów pojazdów wyposażonych w pasy.
Czy obowiązek zapinania pasów dotyczy autobusów?
Tak, przepis odnosi się również do autobusów. Niezapięty pasażer autobusu może zostać przemieszczony podczas hamowania lub zderzenia i uderzyć w wnętrze pojazdu albo inną osobę.
Czy zapięcie pasów ma sens na krótkiej trasie?
Tak. Pasy zapina się niezależnie od długości przejazdu, ponieważ wypadki zdarzają się także na krótkich odcinkach, a dłuższe trasy nie są jedynym powodem do ochrony.
Do czego służą pasy bezpieczeństwa?
Pasy utrzymują ciało w prawidłowej pozycji i ograniczają skutki gwałtownego hamowania oraz zderzenia. Współpracują przy tym z poduszkami powietrznymi.
Czy ustawa przewiduje wyjątki od obowiązku?
Tak, ustęp 2 art. 39 ustawy Prawo o ruchu drogowym przewiduje wyjątki od obowiązku zapinania pasów.
Na podstawie: Policja Lubuska. Tekst opracowany redakcyjnie.